حجت الاسلام و المسلمین حسن جواهری: از آیات ۱۵۵ و ۱۵۹ سوره آل عمران استفاده می شود که اسلام دین رحمت و رافت  است.

 

اکثر مفسرین در شان نزول دو آیه مذکور از سوره آل عمران برآنند که این آیات در مورد جنگ احد و فرار سربازان و رزمندگان از میدان نبرد به دامنه های کوههای اطراف و تنها گذاشتن پیامبر صلی الله و آله و امیر المومنین علیه السلام با بدن های زخمی است.

 

«ان الذین تولوا منکم یوم التقی الجمعان انما استزلهم الشیطان ببعض ما کسبوا ولقد عفا الله عنهم ان الله غفور حلیم» خبر از عفو و گذشت خداوند از کسانی می دهد که در روز جنگ در اثر گمراه شدن توسط شیطان  پشت به جنگ کردند و فرار را بر قرار ترجیح دادند.

 

با آنکه جرم فرار از جنگ در بعضی از قوانین ارتشهای دنیا اعدام است و در دین اسلام از گناهان کبیره است خداوند آنها را می بخشد و در ادامه در آیه ۱۵۹ می فرماید

فبما رحمه من الله لنت لهم ولو فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک فاعف عنهم و استغفر لهم و شاورهم فی الامر.

 

در این آیه خداوند متعال وجود رحمت و مهربانی و گذشت را از برکات و نعمت خود بر پیامبر دانسته، می فرماید اگر خشونت و برخوردهای تند در وجود شما بود از اطراف تو پراکنده می‌شدند و درس رحمت و رافت را به رسولش می دهد که اگرچه آنان مرتکب گناهی بزرگ  شده اند ولی شما آنان را ببخش و از خداوند هم برای آنان طلب بخشش کن و در امور اجتماعی با آنان مشورت نما.

 

به معنای خودمانی یعنی اشتباه آنان را نباید در هر فرصتی و در هر سخنرانی و مراسمی چون چماقی بر سر آنان کوفت؛ بلکه باید اشتباه آنان را نادیده انگاشت و حتی با آنها مشورت کرد تا آنها خود را از جامعه اسلامی بیگانه و جدا فرض نکنند. خود را شریک در تصمیمات بدانند و این امر گذشت را در رفتار رسول گرامی اسلام صلی الله نیز می بینیم که به دو مورد از آن اشاره می شود.

 

بعد از فتح مکه توسط سربازان و رزمندگان اسلام که بعد از آن همه شکنجه و اذیت و آزار مردم به پیامبر و اطرافیانش اتفاق افتاد، وقتی یکی از سربازان پیشنهاد انتقام گرفتن دادند پیامبر فرمودند امروز روز گذشت است و روز انتقام و خونخواهی نیست.

 

مورد دوم که مصداق حقیقی «دین رحمت و رافت بودن اسلام» است، سرگذشت عزیزترین فرد نزد رسول خدا پیامبر اسلام است که به دست «وحشی» کشته شد. پس از شهادت حضرت همزه، پیامبر به شدت گریست و لقب سیدالشهدا را به او داد و به زنان مدینه فرمود برای حمزه مجلس عزا به پا کنید و برای او گریه کنید که همه این موارد نشان دهنده میزان علاقه پیامبر به عمویشان است.

 

اما وقتی قاتل حمزه  ایمان آورد، پیامبر با رأفت و مهربانی او را بخشیدند و انتقام نگرفتند.

 

این رفتارهای پیامبر صلی الله علیه و آله می تواند الگوی عملی خوبی برای همه مسلمانان باشد.